(1) Nina Simone, I Got Life and many others (1998)

Nina Simone is één van mijn favoriete zangeressen: wat een kracht, wat een karakter, wat een kleur!
Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik mij vaak heb afgevraagd wie toch die geweldige pianist was die met haar meespeelde. Oeps, dat was zij zelf. Op het album staan twee superbeauty’s: Een cover van Here Comes The Sun van George Harrison. Ik weet niet hoe ze het doet, maar ze is in staat een vrolijk liedje om te toveren in een droevig liedje. Daar is de zon, maar wat zou het, het leven is toch kut. Ik neem haar niets kwalijk, prachtig gespeeld. En op hetzelfde album een schitterende uitvoering van Nobody’s Fault But Mine oorspronkelijk van Blind Willie Johnson of een Traditional, beetje onduidelijk.

(2) Otis Taylor, Truth Is Not Fiction (2003)

Het lukt me zelden om het complete album af te luisteren, het komt keihard (platgedrukt) binnen en gaat maar door, beetje druk, beetje psychedelisch of zoiets. Maar wel steengoeie, rauwe blues/roots nummers. Favoriete nummer is Rosa Rosa, gaat over Rosa Parks die ergens in de jaren zestig weigerde achterin de bus plaats te nemen. In plaats van een heel verhaal, zingt hij alleen maar: ‘Who said stand up, talking about freedom, Rosa, Rosa Parks’. Geen drums, wel ongelikte akoestische/dobro gitaar (vermoed ik), bass en cello!

(3) Tom Waits, Closing Time (1973)

Volgens mij zijn debuut, weet ik niet zeker. In ieder geval de enige cd die ik heb van Tom Waits, dit is waarschijnlijk zo’n gat in mijn muzikale bagage. Het komt er niet van meer te kopen, ik weet ook niet waarom, misschien omdat het zo verantwoord lijkt om Tom Waits te waarderen (kromme gedachte, geef ik toe). Anyway, ook bij dit album is het eerste nummer favoriet Ol’ ‘55.

(4) Blind Willie Johnson, Dark Was The Night (1998)

Nu ga ik echt even doen alsof je van niets weet, want dan heb ik groot nieuws voor je: Blind Willie Johnson is één van de beste slide-gitaristen en blues/gospel zangers aller tijden. En ik zeg er niet bij: Ja, dat is mijn mening hoor. Nee, dat is gewoon zo. Geen favorieten, alle nummers zijn goed. Maar luister ieder geval naar Dark Was The Night, Cold Is The Ground. Een klassieker van het hoogste niveau en tot op de dag van vandaag onovertroffen. Zoek maar eens naar een betere versie op YouTube, die zul je niet vinden.

(5)  John Mayer, Continuum (2006)

Beetje arrogant koppie heeft die man, lekker belangrijk. Zeer begaafde gitarist, zo goed wordt ik nooit. Dat hoeft gelukkig ook niet, ik kan altijd nog anders zijn. Even serieus: heel goed album. Behalve dat hij geweldig gitaar speelt, goed zingt en mooie songs schrijft, heeft die ook nog eens twee kanjers van mede-muzikanten: Pino Palladino op bass en Steve Jordan op drums. Kan niet fout. Favoriete nummer Gravity. Ik weet niet waar ik meer van geniet, de luie lege drumpartij of het gitaarwerk van Mr. Mayor. En dan nog dat achtergrondkoortje op het eind!

Tot zover luistertips, deel 1. Allemaal ter kennisgeving, we gaan natuurlijk niet in discussie, of erger nog: chatten.
Maar voor feitelijke onjuistheden sta ik open, dat kunnen we niet hebben, gewoon even mailen.

Ik moet zeggen dat ik maar weinig op heb met Nederlandstalige muziek, Blof en andere zwaarmoedige treurmuzikanten met volstrekt onzinnige Frank Boeijen teksten gaan aan mij voorbij.

Amsterdammer Bas de Haan kon mij met eerdere albums behoorlijk bekoren met zijn op de Amerikaans Country Blues geënte muziek.  De Haan is een purist, zowel als gitarist en als zanger. Mooi en doorleefd met een perfecte begeleiding op een National Steel of ander snarenwerk.

Zijn nieuwste boreling heet: ‘Die jongen aan de overkant’ en die is in het Nederlands. De Haan heeft een zwaar Amsterdams accent en meteen komt dan het Harrie Slinger of Drukwerk gevoel bij mij boven. Ik moest me beheersen om niet te snel door het album te zappen. Als je echter als liefhebber (en zijn wij dat niet allen?) de moeite neemt om door te luisteren, opent zich een waar boeket aan onvervalste Country Blues aan de Amstel. Het “klick” moment voor mij is het tweede nummer op het album ‘kansloos’. Vanaf dat moment ging ik met andere oren naar de Haan luisteren, rauwe, Tom Waits achtige stads observaties in het pastiche van de grote steden Blues en dan maakt het niks meer uit in welke taal het gedaan wordt!!  De Haan beschikt over een gezonde dosis zelfspot ( een goeie vent) maar kan ook emotioneel zijn. Nummers als: Vader de Haan (instrumental) en ‘Mijn pa heeft niet lang meer’ zouden zo uit het oeuvre van Blind Willie Johnson kunnen komen. Die Jongen van de overkant is een groots en meeslepend album dat door de Haan vooral heel klein gehouden is.

Als gezegd, meer Jungen-recenties van andere albums hier.

Ik krijg gewoon zin om zelf eens een recentie te schrijven, bij een volgend bericht doe ik gewoon eens een greep uit mijn cd-rek: Nina Simone, John Mayor en Sonny Landreth slingeren momenteel uit het doosje ergens op de plank.

Ik ken Joyce uit mijn ‘groentjes’ periode (begin jaren negentig) op het podium. Ik was niet echt een groentje, maar het was wel duidelijk dat ik van samenspelen weinig kaas had gegeten. Gut, we gaan niet nostalgisch worden, maar het is geen toeval dat ik Joyce nog steeds ken. Ik heb haar gevraagd mee te spelen op een aantal tracks. ‘Sure bas’, zei ze. Fijn, dacht ik.

Wat spookt Joyce tegenwoordig uit? Eerlijk antwoord: Ik weet het niet precies, maar ze heeft altijd werk, altijd bizzy.
Wat weet ik wel? Joyce is iedere zondagavond gastvrouw in The Last Waterhole tijdens de jamsessie aldaar. Joyce werkt in een jazz combo. Joyce geeft les. Joyce doet aan bandcoaching. Joyce speelt in de Girls Wanna Have Fun. Joyce tourt van tijd tot tijd met diverse artiesten uit het buitenland. Altijd bizzy, maar gastvrij (op afspraak). Hou ik van, ben zelf net zo.

Waardering voor je cd-collega’s lijkt soms op inteelt-geslijm. Ik vind jou goed, jij vindt mij goed, wat zijn we goed.

Ik vind Arthur inderdaad goed, maar ik kende hem niet. Van horen en zeggen een goeie percussionist, had al veel ervaring, had een instructie dvd voor Cajon gemaakt, ik was benieuwd. Na één maandgmiddagje repeteren wist ik dat het goed zou komen. Hij kende alle songs, inclusief de melodie, uit zijn hoofd en had voor iedere track uitgesproken suggesties. In de studio zeer actief (zullen we weer?) en niet te beroerd zichzelf volledig in dienst van het lied op te stellen (dit geldt overigens voor alle cd-collega’s). Dus: inteelt-geslijm of niet: ik kan Arthur iedereen aanraden. Zeer geslaagd wat mij betreft is zijn bekken orgel op Jammer Dan. Wat is een bekken orgel? Weet ik ook niet precies: allerlei bekkens en kleppergevallen met rare geluidjes op de grond. Arthur zit er gehurkt tussen en slaat met zijn handen in de rondte. Het klinkt geweldig, zonder dat je weet wat je hoort.

Erik Spanjers runt zijn eigen studio. Ik ga niet al zijn wapenfeiten opsommen, heb ik geen zin in, duurt ook te lang. Kijk zelf maar op www.erikspanjers.com. Al eerder nam ik bij hem in de studio een cd op, Passion And Pain (2005). Dat verliep naar tevredenheid dus voor mij was het geen verrassing dat ik weer bij hem terecht kwam. Toch ging het met Die Jongen Van De Overkant (2009) allemaal net ietsje anders, naar mijn mening nog beter. Ik zal uitleggen waarom (niet te lang hoor).

Kijk, een aantal nummers opnemen kan overal tegenwoordig, zelfs thuis sta je soms versteld van de mogelijkheden. Maar wat doe je voordat het zover is, hoe zorg je ervoor dat het tijdens de opnamen allemaal soepel verloopt en wat doe je daarna?

Voor de opnamen hebben Erik en ik alle (demo)nummers doorgespit en besproken, dit is ontzettend belangrijk. Alles wordt besproken: tempo. toonsoort, opbouw, bezetting, sfeer etc. Dit scheelt tijdens de daadwerkelijke opnamen ontzettend veel tijd en de kans op onaangename verrassingen is veel kleiner. Een goede voorbereiding heeft geen enkele negatieve invloed op de frisheid of spontaniteit van het moment. Iets waar muzikanten nogal eens prat op gaan : ‘Yeah, we went into the studio and just started to play’. Zal best zo wezen, zal heus mooi zijn, maar ik ben er redelijk van overtuigd dat dit negen van de tien keer geen optimale resultaten oplevert. Dit is mijn mening, ik vermoed ook die van Erik, maar hoe dan ook: Voor een goede voorbereiding ben je bij Erik aan het juiste adres.

Tijdens de opnamen wil je je niet bezighouden met technische onkunde (wacht even, ik was vergeten record in te drukken) of wil je je niet bezighouden met de juiste microfoonstand. Tijdens de opnamen wil je zo ontspannen mogelijk inspelen en wil je dat tegelijkertijd iemand kritisch meeluistert en terplekke corrigeert indien nodig. Geslijm heb je niks aan (great man!), miereneukerij heb je ook niks aan, het moet er een beetje tussenin. Eén ding is zeker, alles zelf denken te weten is bij voorbaat beperkend (misschien niet als je Prince of Ray Charles heet, okay). Erik kan opnemen en meeluisteren tegelijk.

Na de opnamen moet het zaakje nog worden gemixed, d.w.z. alle ingespeelde partijen moeten in balans worden gebracht. Erik heeft mijn album gemixed, maar pas na een paar weken, dus met frisse oren. Dat was weer besproken in de voorbereiding en zo is de cirkel rond.

O ja, niet onbelangrijk: Erik is nooit chagrijnig, ik heb hem ook nooit horen klagen of piepen en hij doet niet interessant (hij is het wel, maar hij doet het niet)

Wat de fuk moet een bluesman met muziektheorie en arrangementen? Blues is toch gevoelsmuziek, je denkt toch zeker niet dat Robert Johnson wist wat een Amineur 9 plus 11 akkoord was? Jimi Hendrix kon geen noten lezen. Of: Als Kurt Cobain klassiek geschoold was en theoretisch onderlegd, had hij waarschijnlijk nooit van die vreemde ‘niet logische’ akkoorden naast elkaar gespeeld.

Klopt waarschijnlijk, maar we hebben het hier over zeer begaafde, bijzondere muzikanten. En als ze al niet begaafd waren, dan hadden ze wel een andere tik waarmee ze zich hebben onderscheiden.

Vooral muzikanten in de blues/rock/pop en hiphop zijn bang hun stijl en creativiteit te verliezen wanneer ze ook maar enigszins ‘geschoold’ dreigen te raken. Muziektheorie: da’s voor die gasten van het conservatorium, klassieke nerds en jazz freubelaars. Improviseren is geen gevoel meer, het lijkt wel wiskunde.

Onzin!

Ik beweer dit met stelligheid, terwijl ik nog niet zolang geleden er ook zo over dacht.

Er is niets mis mee om muziek te begrijpen, te verklaren en te noteren op vijf lijntjes. Er is niets mis mee om de spelregels te leren. Ik zeg er meteen bij dat ‘bladlezers’ het er soms beroerd van af brengen als ze gevraagd wordt te improviseren. Ik voeg hier ook aan toe, dat ik zelf geen ‘a vu’ bladlezer ben en daarbij ook nog eens een matig kan improviseren.

Wat ik bedoel te vertellen is dat muziek zo’n enorm breed spectrum van mogelijkheden biedt, dat het gewoon zonde is om je niet bewust te zijn van alle mogelijkheden. En om die mogelijkheden in kaart te brengen is theoretische kennis onontbeerlijk, om vervolgens weer zo snel mogelijk praktisch aan de slag te gaan. Je kunt je hele leven hetzelfde toonladdertje tot in den treuren spelen, maar laat het dan een keuze zijn, nadat je weet welke ladders er nog meer zijn en goed zouden kunnen klinken op een standaard akkoordenschema of op slechts één akkoord (bijvoorbeeld Gmin7).

Hoe kom ik hierop?

Okay, sinds een aantal maanden volg ik een cursus/beroepsopleiding improviseren en arrangeren.

Ik doe dit bij Bob van den Boom.
Bob is een paar jaar ouder als ik en heeft in tegenstelling tot mezelf, destijds wel het Conservatorium te Hilversum afgerond. Zelf kwam ik niet verder dan het voorbereidend jaar, maar na een paar maanden hield ik het al voor gezien. Ik speelde liever BB King-loopjes en kon niet warm of koud worden van Barney Kessel of Joe Pass. Wacht, dit is gelogen: ik voelde me gewoon niet lekker.

En dan nu, bijna vijfentwintig jaar later ga ik alsnog aan de slag met akkoordenleer, stemvoering en het schrijven van arrangementen. Super leerzaam, zeer interessant en gewoon erg leuk. Ben ik dan straks geen bluesman meer? Natuurlijk niet, de eenzaamheid blijft, de twijfel en het verlangen verdwijnen niet. Skip James, Blind Willie Johnson en Muddy Waters, zij blijven mijn helden. Maar het zou zomaar kunnen dat op een volgende cd een heel simpel bluesnummertje wordt gespeeld met een heel subtiel blaaspartijtje: kant en klaar uitgeschreven op papier. En dan: pof! in één keer goed.

Ik kom hier vast nog op terug, maar wil je meer weten over hoe je je muzikale horizon kunt verbreden, danwel over hoe je nog meer uit je instrument en jezelf kunt halen? Kijk dan eens op de site van Bob: www.depianoacademie.com.

Ik zie je als ik je zie,

Bas

Ronnie speelde mee op mijn eerste cd All Rights Reserved (2000), op het derde album Passion And Pain (2005) en nu ook weer op de laatste cd Die Jongen Van De Overkant (2009)! En behalve dat ik met hem vele optredens met complete band heb gedaan, zijn we samen een dikke twee jaar als duo flink op pad geweest. Ik ga je niet vermoeien met verhalen van hoe het was, tegenwoordig speel ik al weer een aantal jaren solo, heeft niets met de kwaliteiten van Ronnie te maken.

Eerlijk gezegd, weet ik niet precies met hoeveel mensen en bands Ronnie nu speelt, maar zolang ik hem ken is hij regelmatig overal in het land op een podium te vinden. Ik ben in ieder geval ook deze keer weer blij dat hij op een aantal nummers weer zijn bijdrage heeft geleverd: strakke country licks, open akkoorden en zijn vertrouwde slide techniek.

Moet ik dit vertellen?

Ja, hij heeft in de studio ook nog een geweldige solo weggegeven bij Helemaal Niets, staat niet op de plaat, want we vonden de huilende slide (oorspronkelijk bedoeld als achtergrondvulling) mooier, zo gaat dat soms.